সরল কর (১ – ৮):

  1. \( \frac{7^{3}\times 7^{-3}}{3 \times 3^{-4}} \)
  2. \( \frac{\sqrt[3]{72}\,\sqrt[3]{7}}{\sqrt{7}} \)
  3. \( \bigl(2^{-1}+5^{-1}\bigr)^{-1} \)
  4. \( \bigl(2a^{-1}+3b^{-1}\bigr)^{-1} \)
  5. \( \left( \frac{a^{2} b^{-1}}{a^{-2} b} \right)^{2} \)
  6. \( \sqrt{x^{-1}y}\; \sqrt{y^{-1}z}\; \sqrt{z^{-1}x} \qquad(x>0,\;y>0,\;z>0) \)
  7. \( \frac{2^{\,n+4}-4\cdot 2^{\,n+1}} {\,2^{\,n+2}\div 2} \)
  8. \( \frac{3^{\,m+1}}{\bigl(3^{\,m}\bigr)^{m-1}} \div \frac{g^{\,m+1}}{\bigl(3^{\,m}-1\bigr)^{m+1}} \)

  9. প্রমাণ কর (৯ – ১৬) :

  10. \( \dfrac{4^{n}-1}{2^{n}-1}=2^{n}+1 \)
  11. \( \dfrac{2^{2p+1}\,3^{2p+a}\,5^{p+q}\,6^{p}} {3^{p-2}\,6^{2p+2}\,10^{2}\,15^{q}} =\frac12 \)
  12. \( \left(\frac{a^{l}}{a^{m}}\right)^{n}\! \left(\frac{a^{m}}{a^{n}}\right)^{l}\! \left(\frac{a^{n}}{a^{l}}\right)^{m}=1 \)
  13. \( \frac{a^{p+q}}{a^{2r}} \times \frac{a^{q+r}}{a^{2p}} \times \frac{a^{r+p}}{a^{2q}} =1 \)
  14. \( \left(\frac{x^{a}}{x^{b}}\right)^{\tfrac1{ab}} \left(\frac{x^{b}}{x^{c}}\right)^{\tfrac1{bc}} \left(\frac{x^{c}}{x^{a}}\right)^{\tfrac1{ca}} =1 \)
  15. \( \left(\frac{x^{a}}{x^{b}}\right)^{a+b} \left(\frac{x^{b}}{x^{c}}\right)^{b+c} \left(\frac{x^{c}}{x^{a}}\right)^{c+a} =1 \)
  16. \( \left(\frac{x^{p}}{x^{q}}\right)^{p+q-r} \left(\frac{x^{q}}{x^{r}}\right)^{q+r-p} \left(\frac{x^{r}}{x^{p}}\right)^{r+p-q} =1 \)
  17. যদি \( a^{x}=b,\;b^{y}=c,\;c^{z}=a \) হয় তবে দেখাও যে \( xyz=1 \)

  18. সমাধান কর (১৭ – ২০):

  19. \( 4^{x}=8 \)
  20. \( 2^{2x+1}=128 \)
  21. \( (\sqrt3)^{x+1}= (\sqrt3)^{2x-1} \)
  22. \( 2^{x}+2^{1-x}=3 \)
  23. \( P=x^{a},\;Q=x^{b},\;R=x^{c} \)
    1. (ক) \( P^{bc}\,Q^{-ca} \) এর মান নির্ণয় কর।
    2. (খ) \( \left(\frac{P}{Q}\right)^{a+b} \left(\frac{Q}{R}\right)^{b+c} \div 2(RP)^{a-c} \) এর মান নির্ণয় কর।
    3. (গ) প্রমাণ কর যে \( \left(\frac{P}{Q}\right)^{a^{2}+ab+b^{2}} \left(\frac{Q}{R}\right)^{b^{2}+bc+c^{2}} \left(\frac{R}{P}\right)^{c^{2}+ca+a^{2}} =1 \)
  24. \( X=(2a^{-1}+3b^{-1})^{-1},\; Y=pq\,\sqrt{\dfrac{x^{p}}{x^{q}}}\, \sqrt[q]{\dfrac{x^{q}}{x^{r}}}\, \sqrt[r]{\dfrac{x^{r}}{x^{p}}},\; Z=\dfrac{5^{m+1}}{(5^{m})^{m-1}} \div \dfrac{25^{m+1}}{(5^{m}-1)^{m+1}} \) (যেখানে \( x,p,q,r>0 \))
    1. (ক) \( X \) এর মান নির্ণয় কর।
    2. (খ) দেখাও যে, \( Y+\sqrt{81}=5 \)
    3. (গ) দেখাও যে, \( Y\div Z = 25 \)